Bệnh nhân vẫn chịu thiệt

Sau hai lần bị Bộ Tư pháp “huýt còi”, Bộ Y tế đã đề xuất bệnh nhân bảo hiểm y tế (BHYT) bị tai nạn giao thông sẽ được thanh toán viện phí, thay vì phải chờ có chứng nhận không vi phạm Luật giao thông sẽ được trả tiền lại như hiện nay. Tuy nhiên từ đề xuất đến thực hiện còn khoảng cách rất xa...

Đến nay bệnh nhân BHYT bị tai nạn giao thông vào bệnh viện vẫn phải móc tiền túi thanh toán viện phí. Trong ảnh: cấp cứu bệnh nhân bị tai nạn giao thông tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) đêm 14-2-2010 - Ảnh: N.C.T.

Và hiện nay người có thẻ BHYT bị tai nạn giao thông vào viện vẫn tiếp tục chịu thiệt khi các cơ quan liên quan có vẻ quen đẩy khó khăn cho dân.

Đẩy khó khăn cho dân

Luật BHYT chỉ cho phép chi trả phí khám chữa bệnh cho bệnh nhân bị tai nạn giao thông mà không vi phạm luật. Bà Tống Thị Song Hương cho rằng nếu thanh toán cho toàn bộ người bị tai nạn giao thông như đề xuất nói trên thì vừa không đúng luật, vừa không đạt mục đích giáo dục.

Theo bà Tống Thị Song Hương - vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), điều 40 Luật BHYT quy định cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) có trách nhiệm xác minh người bệnh có vi phạm Luật giao thông hay không và thu lại phí khám chữa bệnh mà quỹ bảo hiểm đã chi trả. Quy định này đồng nghĩa với việc bệnh nhân BHYT bị tai nạn giao thông vào viện sẽ được bảo hiểm thanh toán trước, chuyện xác minh tính sau và do cơ quan BHXH thực hiện. Tuy nhiên theo bà Hương, khi xây dựng các hướng dẫn thực hiện Luật BHYT, các chuyên gia thấy khó thực hiện điều này...Và phần khó khăn đó đã được đẩy về phía người dân khi quy chế chi trả cho bệnh nhân BHYT bị tai nạn giao thông buộc bệnh nhân khi vào viện phải móc tiền túi trả trước, còn chuyện họ có vi phạm Luật giao thông hay không thì họ phải tự đi xin giấy xác nhận...

Nay từ đề xuất nói trên của Bộ Y tế, các quy định hướng dẫn chi trả cho bệnh nhân BHYT bị tai nạn giao thông vào viện sẽ giao cơ quan BHXH có trách nhiệm cùng với cơ quan công an điều tra, xác minh xem bệnh nhân có vi phạm Luật giao thông hay không. Khi đó, bệnh nhân bị tai nạn vào viện sẽ được thanh toán phí khám chữa bệnh. Nếu bảo hiểm, công an xác minh bệnh nhân đã vi phạm Luật giao thông và kết quả xác minh có được trong thời gian bệnh nhân nằm viện, bệnh nhân phải chi trả phí khám chữa bệnh. Nếu bệnh nhân đã ra viện, cơ quan BHXH thông báo cho bệnh nhân trả chi phí lại cho quỹ BHYT.

Thế nhưng trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện cơ quan BHXH cho rằng họ không đủ lực lượng, cán bộ để xác minh từng trường hợp bệnh nhân bị tai nạn giao thông có vi phạm luật hay không. Kể cả trường hợp xác minh xong, biết rõ bệnh nhân vi phạm luật và đã ra viện nhưng nếu họ nghèo khó, địa chỉ không rõ ràng... thì làm sao đòi nợ. “Nếu “thả gà ra đuổi”, thà thanh toán hết cho bệnh nhân bảo hiểm bị tai nạn giao thông, vì 80% người bị tai nạn giao thông theo xác minh của cơ quan công an là có vi phạm luật”- vị đại diện này nói.

Cơ quan chức năng còn loay hoay kiến nghị

Theo Bộ Y tế, hiện chưa có thống kê về tình hình chi trả cho bệnh nhân bị tai nạn giao thông từ khi thực hiện Luật BHYT (1-1-2010), nhưng rõ ràng tỉ lệ người có thẻ BHYT bị tai nạn giao thông được thanh toán chi phí tại bệnh viện rất thấp, vì không ai kịp đi báo công an xác minh ngay sau khi bị tai nạn giao thông!

Ông Nguyễn Minh Thảo, phó tổng giám đốc BHXH VN, cho biết cơ quan bảo hiểm đã có văn bản đề xuất ba điểm gửi liên bộ Tài chính - Y tế - Công an đề nghị: quy định rõ cơ quan có vai trò xác nhận vi phạm hoặc không vi phạm Luật giao thông, mẫu giấy xác nhận, cấp có thẩm quyền xác nhận; nếu thực hiện theo hướng Bộ Y tế đề xuất nói trên thì thanh toán cho 100% người có thẻ BHYT bị tai nạn giao thông, không cần xác minh và thu lại phí; nếu không thì thực hiện theo hiện hành, người bệnh cứ thanh toán phí khám chữa bệnh trước, nếu có chứng nhận không vi phạm luật sẽ được chi trả BHYT.

Theo bà Tống Thị Song Hương, hiện các văn bản kể trên mới dừng ở mức “xin ý kiến, là công văn trao đổi nội bộ”. Như vậy trước mắt người có thẻ BHYT nếu không may bị tai nạn giao thông vẫn phải chịu thiệt thòi và tiếp tục chờ đợi...

Mọi việc vẫn còn ở phía trước. Tuy nhiên theo chúng tôi, khi xây dựng những hướng dẫn về chi trả cho bệnh nhân BHYT bị tai nạn giao thông nên rút kinh nghiệm từ các rắc rối trong hướng dẫn thực hiện Luật BHYT thời gian qua. Bởi mới thực hiện luật này sáu tháng, người dân đã gặp đủ thứ rắc rối từ “cùng chi trả” chưa rõ ràng đến chậm trễ cấp thẻ cho người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi và ở nhóm người có công thì vừa được cấp thẻ đã phải đổi thẻ mới, gây tốn kém thời gian và tiền bạc của cả Nhà nước và người dân.

TTO

Bệnh nhân thiệt vì chậm được đổi thẻ bảo hiểm y tế

Sáng 4/1, cụ Tài (76 tuổi, Ninh Bình) đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) vì tĩnh mạch tắc. Tuy nhiên, bệnh viện không giải quyết vì cụ chưa có thẻ bảo hiểm y tế mới, dù thẻ của cụ còn hạn đến hết năm 2010.

"Tôi đã phải đi từ Ninh Bình lên Hà Nội từ 7 giờ sáng, thế mà đến nơi, bệnh viện lại không giải quyết. Tôi không biết có quy định việc đổi thẻ này. Cách đây một tháng, đi khám tôi có thấy gì thay đổi đâu", cụ Tài cho biết.

Giống như cụ Tài, nhiều người có thẻ bảo hiểm y tế đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai đã phải chọn cách quay về địa phương lấy thẻ mới hoặc khám tự nguyện vì chưa được cấp thẻ mới, ngay cả khi thẻ cũ còn hạn.

Sau khi Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực ngày 1/7/2009, công tác đổi thẻ bảo hiểm y tế mới đã được nhiều địa phương rục rịch. Tuy nhiên, với số lượng thẻ đổi rất lớn, nhiều người dân vẫn chưa có được thẻ mới. Trong khi Bảo hiểm xã hội ấn định từ ngày 1/1/2010 trở đi, thẻ mẫu cũ đã hết giá trị sử dụng.

Sáng nay, trong buổi kiểm tra việc thực hiện Luật Bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Bạch Mai, ông Nguyễn Quý Tường, Cục phó Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: "Thẻ bảo hiểm y tế theo mẫu cũ vẫn còn hạn sử dụng sau 1/1/2010, nếu chưa được cấp thẻ mới thì vẫn có giá trị sử dụng cho đến hết thời hạn của thẻ, còn quyền lợi được hưởng theo quy định mới".

Ngoài ra, với những thẻ hết hạn trước ngày 31/12/2009, nếu là nhóm bảo hiểm bắt buộc thì bảo hiểm xã hội sẽ căn cứ vào mã thẻ để người bệnh hưởng tiếp, nếu là diện tự nguyện thì cần có giấy xác nhận là đối tượng tham gia bảo hiểm y tế và đang đợi cấp thẻ để được thanh toán bảo hiểm cho hết đợt điều trị.

Nhiều bệnh nhân đi khám sau ngày 1/1 vẫn còn bất ngờ vì quy định đổi thẻ bảo hiểm mới. Ảnh: P.N.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngọc Hiền, Phó giám đốc bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh viện giờ mới biết có quy định này. Văn bản mới nhất bệnh viện nhận được là của Bảo hiểm xã hội Hà Nội vào ngày 18/12, trong đó ngay điều 1 đã quy định rõ: "từ ngày 1/1/2010, thẻ bảo hiểm y tế phát hành theo hệ thống mã thẻ cũ không còn giá trị sử dụng khi đi khám tại cơ sở khám chữa bệnh. Thẻ có giá trị là thẻ được phát hành theo mã mới..."

"Chính vì thế, chúng tôi đã xóa toàn bộ mã thẻ cũ không còn giá trị và thay toàn bộ hệ thống mã thẻ mới. Giờ lại thay đổi, bệnh viện không xoay sở kịp, nhập mã thẻ cũ máy không nhận mà làm tay thì thực sự rất khó", ông Hiền cho biết.

Theo tiến sĩ Viên Văn Đoan, Trưởng khoa Khám bệnh, bệnh viện Bạch Mai, từ 0 giờ ngày 1/1/2010, khoa đã được bệnh viện thông báo chỉ giải quyết bảo hiểm y tế cho những bệnh nhân xuất trình được thẻ theo mẫu mới. Đã có một số trường hợp thẻ còn hạn đến tận tháng 4,5 nhưng vì chưa có thẻ mới nên hoặc chọn cách khám tự nguyện hoặc đi về, đợi thẻ mới. "Thế là từ sáng đến giờ tôi làm sai", tiến Đoan phân trần.

Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai vẫn khẳng định: "Dù biết có quy định bổ sung này, nhưng vì chưa có văn bản chính thức nên trong ngày hôm nay chúng tôi vẫn phải thực hiện theo quy định không chấp nhận thẻ bảo hiểm cũ".

Trước những thắc mắc từ phía bệnh viện, ông Nguyễn Quý Tường, Cục phó Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: "Ngay trong ngày đầu kiểm tra, nhiều bệnh viện cũng gặp vướng mắc như Bạch Mai đặc biệt là 2 thành phố lớn Hà Nội và HCM. Vì thế, ngành y tế sẽ sớm có văn bản hướng dẫn".

Để kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế đã thành lập 6 đoàn công tác đến kiểm tra tại 14 bệnh, chủ yếu là bệnh viện tuyến trên từ ngày 4/1 đến 8/1.

VNE

Chi trả trọn gói: Nhiều khả năng bệnh nhân BHYT phải chịu thiệt

Gần đây thông tin về việc cơ quan bảo hiểm y tế (BHYT) thực hiện thí điểm chi trả trọn gói cho một số nhóm bệnh đang được mọi người quan tâm, nhất là người mua BHYT.

Chi trả trọn gói có nghĩa bệnh viện cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh được cơ quan BHYT chi trả một lượng phí xác định trước cho mỗi ca bệnh. Nếu chi phí thực tế thấp hơn định mức thì bệnh viện được hưởng lợi. Ngược lại, nếu chi phí thực tế cao hơn định mức thì bệnh viện phải bỏ tiền ra bù.

Viêm phế quản - phổi người lớn là một trong những nhóm bệnh được cơ quan BHYT thí điểm chi trả trọn gói tại hai bệnh viện ở Hà Nội. Trong ảnh: chụp X-quang kiểm tra phổi cho bệnh nhân - Ảnh: n.c.t.

Nhiều người lo ngại với phương thức thanh toán nói trên, bệnh viện là nơi bán dịch vụ, cơ quan bảo hiểm y tế là nơi mua dịch vụ để bán lại đều có thể chủ động tính toán sao có lợi cho họ, còn người mua BHYT là người trả tiền trực tiếp và sử dụng dịch vụ lại hoàn toàn thụ động trong việc mua bán này nên nhiều khả năng sẽ bị thiệt thòi.

Bộ Y tế cho biết sẽ đưa ra phác đồ chuẩn trước khi thực hiện hình thức thanh toán chi trả trọn gói, nhưng thực tế khó có thể giám sát chặt chẽ toàn bộ quá trình chẩn đoán điều trị của các bệnh viện được. Và như vậy bệnh viện hoàn toàn có thể chủ động cho nhiều hay ít xét nghiệm, cho thuốc đắt hay rẻ để tăng hoặc giảm chi phí cho mỗi gói điều trị. Bên cạnh đó việc điều trị và theo dõi bệnh nhân trong quá trình điều trị nói chung rất khó có quy định một cách chi tiết, thường chỉ dựa trên thực tế lâm sàng.

Ví dụ có thể cần hai xét nghiệm cận lâm sàng để giúp chẩn đoán xác định bệnh viêm phổi là X-quang phổi, công thức máu, nhưng đôi khi để loại trừ các bệnh phổi khác có bệnh cảnh lâm sàng tương tự cần có các xét nghiệm khác như soi cấy đàm, soi phế quản, xét nghiệm sinh hóa về viêm, xét nghiệm loại trừ lao..., và điều này rõ ràng khó có quy trình chuẩn nào có thể liệt kê chi tiết để bắt buộc bác sĩ lâm sàng làm theo và nếu cứng nhắc bó buộc đôi khi gây khó cho người điều trị và bệnh nhân là người “lãnh đủ”.

Bên cạnh đó, giá thuốc và biệt dược cũng cách xa nhau một trời một vực mặc dù cùng dược chất chính, cùng chủng loại, cùng thế hệ (vì khác hãng bào chế), nên dù có phác đồ nhưng không thể đảm bảo chi phí điều trị thực tế đúng như giá trị được tính toán trong phác đồ.

Một vấn đề nữa cũng cần đặt ra là việc chi trả trọn gói được tính toán dựa trên bệnh lý chính, nhưng nếu trường hợp người bệnh có các bệnh lý khác kèm theo (điều này rất thường gặp) và đặc biệt nếu bệnh kèm theo không được phát hiện ngay từ đầu mà chỉ được phát hiện sau một thời gian điều trị theo phác đồ trọn gói thì việc điều trị và chi phí phát sinh do bệnh kèm đó sẽ được tính toán như thế nào?

Bên cạnh đó các tai biến hoặc tác dụng phụ ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình điều trị (điều này cũng hay xảy ra) sẽ được tính hay không tính vào trong chi phí trọn gói đó? Và còn vô số băn khoăn khác nữa nếu nói chi tiết thì khó gói gọn trong bài báo nhỏ này...

Nói chung việc thí điểm áp dụng các hình thức thanh toán mới trong BHYT để tìm ra các phương thức có hiệu quả tối ưu và tiện lợi cho cả người làm công tác điều trị và bệnh nhân là việc rất nên làm. T

uy nhiên, theo chúng tôi, trước bất cứ thử nghiệm nào cũng cần có các thăm dò thực tế về mọi chi tiết nhỏ nhất. Và điều quan trọng nhất là quyền lợi của người bệnh phải được đưa lên hàng đầu vì chính người bệnh là người “nuôi” bệnh viện và cơ quan BHYT.

BS TRẦN CHÍ (Huế) - TTO