Phun thuốc cực độc sản xuất... rau an toàn

Ở Vân Nội - một trong những vùng chuyên canh rau lớn nhất Hà Nội - thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) độc hại vẫn được chuộng còn các chính sách hỗ trợ có vấn đề.

Xã Vân Nội (huyện Đông Anh) là một trong những vùng rau chuyên canh lớn nhất Hà Nội. Đây là một trong nhưng mô hình TP Hà Nội kỳ vọng có thể thay thế thuốc BVTV hóa học bằng thuốc sinh học, giảm độ độc hại cho người tiêu dùng. Thực tế lại không phải vậy. Thuốc BVTV độc hại vẫn được chuộng còn các chính sách hỗ trợ có vấn đề.

Kể từ khi khoác lên mình "chiếc áo" rau an toàn, những nông dân ở xã Vân Nội cực kỳ cảnh giác với người lạ. Đã có khá nhiều thông tin phản ánh nông dân vùng rau này sử dụng thuốc BVTV độc hại, thuốc kích thích sinh trưởng trên các loại rau chỉ vài ba ngày là có thể thu hoạch rồi cung cấp cho các đại lý RAT… Thành thử rất khó để bắt chuyện với người trồng rau nếu có dấu hiệu khả nghi.
rau-sạch, trồng-rau, rau-an-toàn, làng-rau-vân-nội, thực-phẩm, tiêu-dùng, bà-nội-trợ, mua-sắm
HTX rau an toàn dùng thuốc cực độc

Thôn Đầm là vùng chuyên canh rau lớn của xã Vân Nội. Những nông dân mà chúng tôi gặp đều một hai khẳng định họ dùng thuốc BVTV sinh học hết rồi. Đại loại như để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, tuân thủ khuyến cáo của các cơ quan chức năng… Tất cả đều nói theo bài cứ như thể đã được quán triệt từ trước.

Vậy mà khi tôi vào vai một nhân viên đi tiếp thị thuốc BVTV sinh học, nhiều nông dân trồng rau lắc đầu nguầy nguậy: Thuốc sinh học khó bán lắm, phun nhiều, giá thành cao, sâu lại lâu chết.

Đến như Chủ nhiệm HTX sản xuất tiêu thụ và chế biến sản phẩm nông nghiệp an toàn xã Vân Nội, ông Trần Văn Mây cũng thừa nhận: Dù trồng rau an toàn thật đấy, nhưng cứ phải dùng cả thuốc sinh học lẫn hóa học tưới thì mới... an toàn. Thôn Đầm có khoảng hơn chục ha trồng rau an toàn. Ông Mây nói rằng thuốc sinh học dùng cũng nhiều nhưng với một số loại như bọ nhảy và sâu đất thì chỉ có thuốc hóa học trị là tốt nhất.

Những loại thuốc BVTV có độ độc cao, vạch màu vàng đang thịnh hành ở vùng rau an toàn này là Marshal, Peran, Cóc chúa… Mặc dù rất cố gắng thể hiện ruộng nhà mình đang sử dụng thuốc BVTV sinh học nhưng nhiều nông dân sản xuất rau an toàn ở thôn Đầm lại thừa nhận những loại thuốc hóa học như Peran, Marshal, Cóc chúa… diệt sâu, diệt bọ nhảy nhanh và hiệu quả hơn nhiều so với những loại thuốc khác.
rau-sạch, trồng-rau, rau-an-toàn, làng-rau-vân-nội, thực-phẩm, tiêu-dùng, bà-nội-trợ, mua-sắm
Các sản phẩm thuốc BVTV nông dân Đông Anh được trợ giá

“Đa số các vùng rau đều nhiều sâu bệnh. Đặc biệt là các loại sâu đất, sâu ổ, nếu dùng thuốc sinh học thì lâu chết, có khi cũng chẳng biết chết hay không. Thành thử để cho chắc ăn thì phải mua thuốc khác cộng vào”, một nông dân ở thôn Đầm khẳng định với tôi như vậy.

Đi vòng quanh một vùng rau an toàn khác ở Vân Nội là thôn Đông, thực trạng sử dụng thuốc BVTV hóa học cũng diễn ra tương tự. Hầu hết nông dân đều thừa nhận, họ vẫn đang phải dùng thuốc hóa học để phun, tưới cho vùng rau an toàn. Mặc dù sau khi sử dụng, hầu hết bao bì thuốc BVTV được thu gom để tiêu hủy. Nhưng lác đác ở một vài nơi vẫn còn vỏ các sản phẩm có độ độc cao.

Trả lời PV NNVN, Trạm trưởng Trạm BVTV Đông Anh Đinh Văn Thảo thẳng thắn thừa nhận: Để xảy ra sai sót trong quản lý thuốc BVTV là không thể tránh khỏi. Có những hộ nông dân lén lút dùng thuốc hóa học, cách ly chỉ ít ngày là bán. Những loại thuốc BVTV mà nông dân ở các vùng RAT đang dùng như Marshal, Peran... là thuốc hóa học cực độc. "Chúng tôi không khuyến cáo nông dân sử dụng thuốc hóa học nhưng không thể loại trừ được", ông Thảo thừa nhận.

Nguyên nhân, theo ông trạm trưởng này là do tâm lý người dân đang chuộng các loại thuốc có độ độc cao. Thuốc càng độc hiệu quả càng tốt. Thậm chí, năm vừa rồi cơ quan chức năng còn bắt được một vụ buôn bán thuốc BVTV Trung Quốc cực độc ở ngay trong vùng RAT Vân Nội. Mặt khác, diện tích còn manh mún, chưa tập trung thành vùng bài bản nên khó quản lý.

Dân mang thuốc BVTV trợ giá đi nhờ bán

Theo tìm hiểu của chúng tôi, để giúp người trồng rau an toàn ở Vân Nội hướng đến sử dụng thuốc BVTV sinh học, huyện Đông Anh đã ký cam kết về chính sách trợ giá với Công ty Sản phẩm công nghệ cao (HTP), địa chỉ ở số 6 Bắc Thăng Long (Đông Anh, TP Hà Nội) để cung ứng thuốc BVTV sinh học cho nông dân. Thế nhưng hiệu quả của chương trình này khiến nhiều người nghi ngờ về mức độ minh bạch của những người thực hiện chính sách.

Bà L, chủ một đại lý kinh doanh thuốc BVTV ở trung tâm xã Vân Nội tiết lộ với tôi rằng, có nhiều nông dân mang sản phẩm thuốc BVTV trong chương trình trợ giá đến cửa hàng bà bán hoặc gửi bán. “Họ nói với tôi là thuốc trợ giá gần như không có tác dụng vì phun lên rau sâu không chết. Thậm chí phun nhiều lần rau chết sạch còn sâu vẫn sống nhăn răng ra đó. Ban đầu họ chửi đại lý, sau phát hiện ra nguyên nhân do thuốc trợ giá nên nhiều nhà bán hoặc vứt xó chứ không dùng”, bà L khẳng định.

Số thuốc người dân mang ra gửi bán ở đại lý bà L có tên là SUSUPES 1.9EC do Công ty Sản phẩm công nghệ cao HTP đăng ký và phân phối. Trên bao bì sản phẩm này ghi rõ: Thuốc trừ sâu sinh học. Thành phần: Emamectin benzoate 1,9% w/w, chất phụ gia 98,1% w/w.

Cũng ở một đại lý thuốc BVTV khác trong trung tâm xã Vân Nội, ông chủ tên H nói rằng có nhiều nông dân gửi thuốc trong chương trình trợ giá nhờ ông bán nhưng ông không dám vì sợ phun thuốc sâu mà rau chết thì người ta chửi. Mà cũng chẳng ai dại gì đi mua. Đành phải chờ đến vụ lúa, cộng linh tinh vào thì may ra mới có người mua.

Để kiểm chứng thực trạng nông dân gửi thuốc BVTV được trợ giá nhờ đại lý bán vì không hiệu quả, chúng tôi đã làm một cuộc điều tra ở cánh đồng sản xuất rau an toàn ở thôn Đông và có thể khẳng định là có thực trạng ấy.

Đang lúi húi thu hoạch rau cải, khi nghe nhắc đến thuốc BVTV được trợ giá, hai vợ chồng tên Tuấn Vẻ dừng tay thay nhau tố cáo. Anh chồng thì nói thuốc trừ sâu sinh học kiểu gì mà phun cháy cả su hào. Cả đám su hào nhà tôi gần bán, phun thuốc vào tự nhiên cháy rực như thể bị người ta đốt. Còn chị vợ lắc đầu ngán ngẩm: Có trợ giá thì cũng trợ giá loại thuốc nào cho có chất lượng. Còn mấy loại thuốc này chẳng ai dám phun, nhà tôi còn vứt đống ở nhà kia kìa.

Tôi theo chân vợ chồng Tuấn Vẻ về nhà. Đúng là mấy sản phẩm thuốc BVTV của Công ty Sản phản phẩm công nghệ cao HTP vứt đống không dùng thật. Đó là hai sản phẩm Kuraba WP và Aizabin. Cả hai sản phẩm này đều có mẫu mã bao bì rất đẹp, kèm theo những lời giới thiệu cực kỳ hấp dẫn như: Thuốc lý tưởng cho sản xuất rau quả an toàn, hay Vì nền nông nghiệp sạch. Nhưng anh Tuấn bảo: Phun vào hỏng hết rau. Chả biết người ta trợ giá kiểu gì, hình như là thuốc hết hạn sử dụng, thuốc kém chất lượng mới mang về phát cho dân dùng hay sao ấy.

Thế sao không phản ánh với chính quyền hay công ty? “Kêu rồi, phản ánh rồi, nhưng người ta bảo là thuốc cho không mất tiền thì đừng có mà đòi hỏi, rau chết thì phải chịu thôi”, Tuấn trả lời câu hỏi của tôi như thế.

Vợ chồng Tuấn Vẻ làm 4 sào rau. Sau mấy lần thất bát vì "sâu không chết rau lại chết" họ cạch luôn thuốc trợ giá, quay lại với các loại thuốc BVTV hóa học như Marshal, Cóc chúa, Peran... Chắc chắn không chỉ gia đình họ mà phần lớn nông dân khác đều như vậy. Chủ nhiệm Trần Văn Mây thậm chí còn chẳng thèm nhớ thuốc trợ giá tên là gì dù mỗi năm được nhận vài lần. Ông Mây khẳng định: "Ở vùng RAT này Cóc chúa bán được, dân tin dùng, ưa chuộng nhất".

Chất lượng các sản phẩm thuốc BVTV được trợ giá ở huyện Đông Anh đúng là có vấn đề. Không chỉ riêng vùng rau mà ở nhiều vùng lúa nông dân cũng nhận thuốc về vứt xó rồi đi mua thuốc khác dùng.

Bà T, chủ một đại lý thuốc BVTV ở xã Dục Tú giải thích: Thuốc trợ giá toàn bị nông dân chê. Từ thuốc diệt chuột, diệt ốc, trừ sâu... cho người ta chả buồn lấy. Phun đúng theo hướng dẫn thì sâu cuốn lá trắng xóa, không chết, thậm chí phun vào lúa cháy chẳng khác gì bị đốt.

Bà T mang ra hai sản phẩm thuốc diệt chuột RANPART và thuốc trừ sâu ALOCBALE 40EC do Công ty công nghệ cao HTP sản xuất. Đó là những sản phẩm cực độc, vạch màu vàng nhưng hầu như dân chẳng ai mặn mà.

Theo NNVN

Trung Quốc: kem chứa quá nhiều chất phụ gia

Cục Kiểm tra chất lượng thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc vừa phát hiện một số loại kem chứa quá nhiều chất phụ gia. Có những loại kem được quảng cáo chế biến từ sữa nhưng không hề chứa sữa.

China News liệt kê cả một danh sách kem chứa chất phụ gia, trong đó dẫn đầu là công ty hàng đầu của Trung Quốc về sản xuất sữa bò tươi Yili. Kem sữa chua Yili không được chế biến từ sữa, còn hương vị sữa chua có được là do pha trộn từ các chất phụ gia.

Nhà sản xuất từ chối cho biết đó là loại chất phụ gia nào. Kem của Hãng Nestlé cũng bị liệt vào danh sách này.

Điều tra của Chinanews cho thấy các que kem trên thị trường có ít nhất 11 thành phần nguyên liệu và trên 20 loại chất phụ gia gồm chất tạo màu, chất tạo mùi, hương liệu trái cây, chất bảo quản...

Trước đó, Đài truyền hình Sơn Đông phát một đoạn phóng sự chứng minh kem trên thị trường có hơn 20 loại hóa chất phụ gia để tạo ra cảm giác ngọt, thơm mát đánh lừa khẩu vị người tiêu dùng.

Các chuyên gia cho rằng phụ gia thực phẩm được sử dụng hợp lý, đúng tiêu chuẩn sẽ tạo được khẩu vị ăn ngon, dễ sản xuất, bảo quản... Nhưng nếu sử dụng không đúng liều lượng sẽ gây hại cho sức khỏe con người.

TTO

Ô nhiễm không khí hại tim hơn cả ma túy

Nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học cho biết ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ đau tim hơn cả sử dụng ma túy.

Ô nhiễm không khí dày đặc hôm 21-2 tại quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh, Trung Quốc - Ảnh: Reuters

Ông Tim Nawrot - trưởng nhóm nghiên cứu, công tác tại ĐH Hasselt (Bỉ) - đã tổng hợp dữ liệu và tính toán nguy cơ tương đối về các tác nhân gây ra những cơn đau tim từ 36 nghiên cứu riêng biệt.

Kết quả thu được như sau: ô nhiễm không khí tại nơi có mật độ xe dày đặc: 7,4%; làm việc quá sức: 6,2%; rượu: 5%; cà phê: 5%; cảm xúc tiêu cực như bực bội, nóng giận: 3,9%... trong khi cocain - loại ma túy được chiết xuất từ lá coca chỉ chiếm 0,9%.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ô nhiễm không khí là “một nguy cơ lớn của môi trường tới sức khỏe con người” và là nguyên nhân khiến khoảng 2 triệu người chết yểu mỗi năm. Trong khi đó, mọi người lại thường xuyên tiếp xúc nhiều khói bụi thải ra từ giao thông công cộng và các nhà máy công nghiệp.

Một báo cáo vào cuối năm ngoái cho biết ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn của châu Á đã vượt mức cho phép của WHO đề ra. Hậu quả là có khoảng 530.000 ca tử vong sớm/năm tại khu vực này do hít phải các hỗn hợp chất khí độc hại.

Hút thuốc lá thụ động không được thống kê trong nghiên cứu này nhưng theo các nhà khoa học, ảnh hưởng của hút thuốc thụ động có thể sẽ tương tự ô nhiễm không khí. Họ cũng dẫn ra các nghiên cứu trước đây cho thấy lệnh cấm hút thuốc lá tại nơi công cộng đã giúp giảm đáng kể tỉ lệ đau tim. Điển hình tại Anh, lệnh cấm hút thuốc lá nơi công cộng được ban hành năm ngoái đã giúp giảm đáng kể số trường hợp bị đau tim và tiết kiệm được 13 triệu USD chi phí y tế.

Theo các nhà nghiên cứu, bên cạnh ô nhiễm môi trường, việc dùng quá nhiều rượu, cà phê và làm việc quá sức cũng là những mối đe dọa lớn đến tim mạch.

“Nếu mọi người muốn phòng ngừa đau tim thì việc cần làm trước mắt là không hút thuốc lá, thường xuyên tập thể dục, có chế độ ăn uống lành mạnh và duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý”, Tim Chico - chuyên gia về tim mạch công tác tại ĐH Sheffield (Anh) - nói.

TTO

Long não chứa naphthalene độc hại

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Trường Giang (Viện Hóa học) cho rằng viên long não, loại được tổng hợp từ naphthalene, khá độc hại với người sử dụng, nhất là với trẻ em.

Để viên long não (còn gọi là băng phiến) vào tủ quần áo đuổi kiến, gián - Ảnh: THANH ĐẠM

>> Long não có nguy cơ gây bệnh về máu và não
>> Chưa có quy định về quản lý long não

VN đã cấm từ năm 2008

Ông Nguyễn Huy Nga - cục trưởng Cục Quản lý môi trường y tế (Bộ Y tế) - cho hay long não, loại được tổng hợp từ naphthalene độc hại, đã nằm trong danh sách chế phẩm diệt côn trùng gia dụng và y tế bị cấm năm 2008. “Tôi đã xem và thấy nhiều sản phẩm long não (băng phiến) có đăng ký tác dụng xua đuổi kiến, gián, thuộc nhóm phải đăng ký, nhưng chưa thấy sản phẩm nào đăng ký ở Bộ Y tế”- ông Nga cho biết.

Cũng theo ông Nga, long não sản xuất từ naphthalene đã được sử dụng ở nhiều nước. Vài năm nay đã có những thông tin về nguy cơ gây bệnh tan máu ở trẻ em có tiếp xúc thời gian dài với sản phẩm, nhưng những nghiên cứu cụ thể về tác hại hay cảnh báo về sản phẩm này còn rất ít ỏi, cả ở VN và quốc tế.

Khi được hỏi, lãnh đạo nhiều cơ quan thuộc Bộ Y tế và Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Bộ Khoa học công nghệ) vẫn rất lúng túng, mơ hồ không biết long não tổng hợp từ naphthalene có nằm trong danh mục quản lý hay không, cơ quan nào quản..., còn người tiêu dùng chắc chắn lơ mơ hơn nhiều.

Theo một chuyên gia của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), long não có rất nhiều ứng dụng trong công nghiệp, thực phẩm, đời sống cũng như trong y học. Có nhiều phương pháp tổng hợp long não, một trong các phương pháp này là sử dụng naphthalene, một nguyên liệu tương đối sẵn có. Quá trình tổng hợp long não từ naphthalene trong công nghiệp thường không đạt hiệu suất cao và trong sản phẩm thường còn dư lại một lượng naphthalene. Naphthalene được xếp vào nhóm các hợp chất có thể gây ung thư cho người và động vật.

Độc hại

Long não là một chất rắn kết tinh màu trắng hay trong suốt giống như sáp với mùi thơm hăng mạnh đặc trưng. Nó là một loại terpenoid với công thức hóa học C10H16O, được tìm thấy trong gỗ của cây long não. Nó cũng có thể được tổng hợp từ nhựa thông. Long não được tổng hợp nhân tạo lần đầu tiên vào năm 1903 và do là một sản phẩm ít có trong tự nhiên, với nhu cầu rộng khắp thế giới nên từ năm 1907 long não đã là chất tổng hợp toàn phần công nghiệp. Hiện long não tổng hợp từ naphthalene là một trong hai loại long não phổ biến nhất, được sử dụng nhiều trong công nghiệp, môi trường và dân dụng.

Những thông tin về việc ba trẻ em ở Úc tử vong có liên quan đến naphthalene trong long não gần đây không phải là cảnh báo lần đầu tiên. Theo các bác sĩ, từng có trường hợp trẻ nhầm băng phiến để trong tủ quần áo là kẹo và phải đi cấp cứu. Vì thế, các gia đình có sử dụng băng phiến nhằm bảo quản quần áo hoặc xua đuổi côn trùng nên để xa tầm tay trẻ em.

Cũng theo các bác sĩ, trẻ sơ sinh và trẻ thiếu men G6PD là nhóm dễ bị ngộ độc băng phiến chứa chất naphthalene nhất, vì thế không nên sử dụng băng phiến bảo quản quần áo của trẻ. Nếu đã sử dụng thì nên phơi quần áo có mùi băng phiến ngoài nắng để chất độc hại bốc hơi hết, trước khi cho trẻ mặc.

Với trẻ lớn, gia đình cũng cẩn thận tránh ngộ độc cho trẻ vì tính tò mò, hiếu động, do chỉ cần ngộ độc một viên băng phiến chứa naphthalene trẻ cũng có nguy cơ bị phá hủy tế bào máu.

Liều cao hơn, từ bốn viên băng phiến trở lên, trẻ có nguy cơ bị co giật. Xử trí cấp cứu tại nhà, theo các bác sĩ, nên nhanh chóng rửa sạch băng phiến dính ở miệng, da, tay trẻ và đưa trẻ đến bệnh viện.

Theo ông Lê Trường Giang, các thử nghiệm trên chuột khi tiếp xúc với hơi naphthalene có nồng độ 30ppm liên tục 6 giờ/ngày, 5 ngày/tuần trong hai năm cho thấy naphthalene tác động mạnh đến sự phát triển các khối u phổi, mũi, dạ dày, đặc biệt với chuột cái (89% các trường hợp). Khi tiếp xúc với lượng lớn naphthalene gây ra bệnh thiếu máu đặc biệt ở trẻ em.

Khi bị ngộ độc naphthalene có thể gây các triệu chứng gồm mệt mỏi, biếng ăn, bồn chồn, nhầm lẫn, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, máu trong nước tiểu và vàng da. Trẻ em, trẻ sơ sinh, phụ nữ có thai khi tiếp xúc với hơi naphthalene hoặc bằng đường miệng có thể gây đục thủy tinh thể, thiếu máu và vàng da. Giá trị giới hạn tiếp xúc tham khảo cho naphthalene theo Tổ chức EPA (Mỹ) là 0,02mg/kg-ngày cho đường miệng và 0,003mg/m3 cho đường hô hấp.

Trong 2-3 năm gần đây, báo chí đã có nhiều cảnh báo về tác hại của viên băng phiến và ngộ độc băng phiến. Nhưng dường như cơ quan chức năng vẫn đang rất lơ mơ với sản phẩm này dù VN đã cấm từ năm 2008. Vì vậy, rất nên công bố, quảng bá những thông tin này, khuyến cáo người tiêu dùng để tránh những tai nạn đáng tiếc.

TTO

Đeo mặt nạ phòng độc khi làm đẹp

Sau phát hiện mới đây của chính phủ Mỹ rằng nhiều sản phẩm ép tóc chứa chất gây ung thư formaldehyde, một tiệm làm tóc ở New York đã đeo mặt nạ phòng độc cho khách hàng.

"Khi tôi kể với bạn bè rằng tôi đã ép tóc thẳng, và đeo mặt nạ phòng độc lúc ấy, họ nghĩ tôi điên, nhưng tôi vẫn ở đây và cách đó thật hiệu quả. Cuộc sống đã thay đổi tôi", chị Melanie Gotlin, một khách hàng của tiệm làm tóc này cho biết.

Nhân viên làm tóc và cả khách hàng đều đeo mặt nạ phòng độc, trước tác hại của các loại thuốc dùng. Ảnh: ABC.

Tại salon Mark Garrison, các chuyên gia đã làm mọi cách để giữ cho khách hàng an toàn trước những hóa chất đôc hại được sử dụng trong việc làm tóc. Salon này sử dụng một căn phòng đặc biệt, được trang bị quạt thông gió và mặt nạ phòng độc công nghiệp.

Tuy nhiên, không phải salon nào cũng thực hiện các biện pháp an toàn này. Các nhân viên của một salon tóc tại bang Oregon (Mỹ) phàn nàn rằng họ bị ngứa mắt, chảy máu mũi và khó thở sau khi dùng các loại hóa chất, vì thế, nhà chức trách đã vào cuộc kiểm tra, tờ ABC cho biết.

Họ phát hiện 2 mẫu được test đều chứa hàm lượng cao formaldehyde - ngay cả đối với những sản phẩm dán nhãn không có chất này - chứa từ 4,85% đến 10,6%.

Trong khi đó, chỉ cần sản phẩm chứa hơn 0,1% formaldehyde, nhà sản xuất đã phải cảnh báo với người dùng.

Các chuyên gia của Ủy ban kiểm soát và ngăn ngừa bệnh dịch Mỹ cho biết việc tiếp xúc với hàm lượng cao chất này có thể gây ra một vài loại ung thư.

VNE

Dân nhậu coi chừng... heo tai xanh

Ngày 29-4, anh Trần Quốc Quân - chủ một cửa hàng lòng heo tiết canh ở Thanh Trì, Hà Nội - đã ra viện sau 10 ngày điều trị chứng viêm màng não do vi khuẩn liên cầu lợn.

Các vết xuất huyết trên da, điển hình của triệu chứng sốc do nhiễm liên cầu lợn - Ảnh: Minh Ngọc

Bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, phó giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư - nơi điều trị cho anh Quân, cho hay rất may bệnh nhân Quân không gặp di chứng gì, trong khi rất nhiều bệnh nhân viêm màng não do liên cầu lợn thường gặp di chứng nghễnh ngãng. Tại bệnh viện đang có một bệnh nhân sốc, ba trường hợp viêm màng não do liên cầu lợn.

50% bị viêm màng não

Cũng tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, dù đã trải qua hơn nửa tháng điều trị nhưng anh Nguyễn Văn Thương (ở Phổ Yên, Thái Nguyên) vẫn còn yếu. Hai ống chân anh dày đặc những vết tím đen đã bong tróc, để lộ da non. Theo người nhà anh Thương, cách đây khoảng 20 ngày gia đình anh mua thủ lợn về ăn, trong quá trình băm thịt anh bị xước ở tay. Khoảng ba ngày sau ăn món thủ lợn, anh Thương sốt cao, lơ mơ, trên da nổi những mảng xuất huyết tím bầm. Sau ba ngày điều trị tại địa phương, anh được chuyển đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới.

Theo bác sĩ Hồng Hà, các bệnh do liên cầu lợn thường gặp là viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm khớp, viêm màng tim... Vi khuẩn liên cầu cư trú ở họng heo, khi heo gặp thêm chứng bệnh như bệnh tai xanh, vi khuẩn liên cầu sẽ phát tán khiến heo nhiễm thêm một chứng bệnh “cơ hội”. Người sử dụng thịt heo tai xanh nấu chưa chín, ăn tiết canh heo hay bị dây máu hoặc dịch heo vào các vết trầy xước trên da sẽ bị nhiễm vi khuẩn liên cầu.

Theo bác sĩ Hồng Hà, hai căn bệnh thường gặp nhất do căn nguyên vi khuẩn liên cầu là sốc (như bệnh nhân Thương) và viêm màng não (như bệnh nhân Quân). Bác sĩ Hà cho hay trước đây có nhiều căn nguyên gây viêm màng não, nhưng gần đây có tới 50% ca viêm màng não do vi khuẩn liên cầu. Cách dễ phân biệt bệnh do liên cầu lợn với sốt xuất huyết (cùng có biểu hiện xuất huyết trên da) là với sốt xuất huyết thì các nốt xuất huyết xuất hiện li ti trên da, còn bệnh do liên cầu thì xuất huyết trên da dày đặc thành đám, đặc biệt ở chân, lưng, ngực...

Có thể xuất hiện bệnh sau 16 giờ

Theo bác sĩ Nguyễn Trung Cấp (khoa điều trị tích cực Bệnh viện Bệnh nhiệt đới), bệnh nhân có thể xuất hiện triệu chứng sốt cao, đau đầu dữ dội, lơ mơ hoặc nôn sau 16 giờ ăn thịt nấu chưa chín hoặc nhiễm vi khuẩn thông qua các nốt trầy xước trên da. Những trường hợp muộn hơn, có thể ba ngày sau khi nhiễm bệnh các triệu chứng mới xuất hiện. Những người sống trong vùng đang có dịch heo tai xanh, có các biểu hiện như trên nên đến bệnh viện sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Theo bác sĩ Cấp, rất nhiều bệnh nhân nhiễm liên cầu lợn điều trị tại bệnh viện này là dân nhậu, mắc bệnh sau khi ăn tiết canh. “Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã cấm tiết canh rồi, nhưng dân ta vẫn làm và ăn! Phòng bệnh do liên cầu lợn, tốt nhất là heo ốm chết chưa rõ nguyên nhân nên đem tiêu hủy, không giết thịt ăn. Trong quá trình giết mổ, chế biến thịt cũng cần phòng hộ như đeo găng tay chẳng hạn” - ông Hà khuyến cáo.

Theo bác sĩ Hà, khoảng 4-5 năm nay, năm nào cũng xuất hiện bệnh nhiễm liên cầu lợn cùng với mùa dịch heo tai xanh, đỉnh điểm là đầu năm 2007 với 60-70 bệnh nhân nhập viện liên tục. Ông Hà cho rằng số lượng bệnh nhân thường tùy vào diễn biến dịch trên heo. Có thể có hi vọng đẩy lùi được căn bệnh này nếu ý thức của người dân cao hơn, chẳng hạn như không ăn tiết canh.

VNE

Lấy mẫu “mực cao su” xét nghiệm

Trước thông tin trên thị trường xuất hiện loại mực khô xé sẵn ăn rất dai, có vị mực nhưng không phải là mực thật, Thanh tra Sở Y tế Hà Nội đã đi kiểm tra và lấy hai mẫu gửi tới cơ quan kiểm nghiệm.

Ngày 8-4, ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội, cho biết, mục đích xét nghiệm hai mẫu mực này là để tìm nguyên liệu tạo thành loại mực này là gì, vì có nhiều thông tin cho rằng, loại mực khô này không phải là mực khai thác từ biển mà có thể được làm từ xenlulo tẩm ướp hương vị.

Loại mực khô xé sẵn bị nghi ngờ không phải là mực khô thật khai thác từ biển đã được lấy mẫu gửi đi xét nghiệm (Ảnh: H.Hải)

Ông Cường cho biết thêm, hai mẫu mực khô xé sẵn này được lấy tại một cửa hàng bán đồ khô trên phố Bạch Mai vào chiều hôm trước. “Khi tới cửa hàng này, chúng tôi phát hiện cửa hàng bán mực khô xé sẵn, khoảng 2,5 kg. Tuy nhiên, chủ cửa hàng không xuất trình được hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ của loại mực này. Về nguyên tắc, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ là không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nên toàn bộ số mực này đã bị thu hồi, lấy mẫu đi xét nghiệm và tiêu hủy”, ông Cường nói.

Được biết, thời gian tới Sở Y tế Hà Nội sẽ tiếp tục thanh kiểm tra mạnh mẽ các mặt hàng thực phẩm trên thị trường, trong đó có mặt hàng mực khô.
NLĐ

80% mẫu hạt dưa, ớt bột chứa chất gây ung thư

Đó là kết quả xét nghiệm trên 50 mẫu thực phẩm được Viện Kiểm nghiệm an toàn thực phẩm quốc gia thực hiện trước dịp tết cổ truyền. Có ít nhất 80% các mẫu ớt bột, hạt dưa được gửi đến viện sau xét nghiệm đều chứa Rhodamine B - chất nhuộm màu cực kỳ độc hại có thể gây ung thư.

Bà Lê Thị Hồng Hảo - Ảnh: N.Hà

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Lê Thị Hồng Hảo - phó viện trưởng Viện Kiểm nghiệm ATTP quốc gia - cho biết:

- Ngoài những mẫu viện chủ động lấy trên thị trường, nhiều tỉnh thành như Hà Nội, Huế, Hải Phòng... cũng lấy mẫu gửi về kiểm nghiệm.

Rhodamine B là một loại phẩm màu công nghiệp khó phân hủy, ăn vào gây tồn dư tại các cơ quan nội tạng, đặc biệt là gan, thận, về lâu dài sẽ dẫn đến ung thư. Nó có khả năng phát quang nên hay được dùng trong y học để chẩn đoán virus, vi khuẩn và một số xét nghiệm sinh hóa. Ngoài ra, hóa chất này còn được dùng để nhuộm quần áo. Chất nhuộm này bị cấm tuyệt đối dùng trong thực phẩm và thuốc.

* Thưa bà, các thực phẩm này có thể nhiễm Rhodamine B từ những nguồn nào?

- Rhodamine B có thể nhiễm vào thực phẩm qua hai đường. Một là do chất này có trong phân bón, thuốc trừ sâu nên khi bón phân, phun thuốc cho cây quả, lúc thu hái không xử lý tốt sẽ còn lại chất này. Nếu thực phẩm nhiễm từ nguồn này thì không đáng kể và chỉ tồn tại ở dạng tồn dư, còn vết. Nguy hiểm là người kinh doanh chủ động lấy Rhodamine B nhuộm vào thực phẩm, vừa để lên màu, vừa chống mối mọt, nấm mốc, mà giá thành rẻ (rẻ hơn phẩm màu thực phẩm, bền màu hơn).

* Kết quả này đã đến mức phải cảnh báo hoặc khuyến cáo gì đến người tiêu dùng hay chưa, thưa bà?

- Với những mẫu do chúng tôi lấy trên thị trường, chúng tôi đã gửi kết quả đến Cục An toàn vệ sinh thực phẩm. Còn những mẫu tại các địa phương, chúng tôi cũng gửi trả để địa phương công bố. Các mẫu hạt dưa, bột ớt do trung tâm y tế dự phòng các tỉnh gửi lên, không thể biết họ có giám sát theo kiểu lấy mẫu ngẫu nhiên trên toàn thị trường hay chỉ gửi những mẫu nghi ngờ cao đi kiểm nghiệm, nên không thể đưa ra được đánh giá cụ thể về tỉ lệ chung thực phẩm bị nhuộm chất tạo màu độc hại này.

Còn tỉ lệ ghi nhận trên các mẫu đã được xét nghiệm thì quá cao. Thời gian tới viện cũng sẽ lấy mẫu một số nhóm thực phẩm được sử dụng nhiều trong dịp tết để kiểm tra, đánh giá nhằm đưa ra những khuyến cáo kịp thời, bảo đảm người dân có được cái tết an toàn.

* Có cách nào phân biệt được bột ớt, hạt dưa nhuộm bằng phẩm màu thực phẩm hay nhuộm bằng Rhodamine B không?

- Bằng mắt thường, để phân biệt được hạt dưa nhuộm bằng phẩm màu thực phẩm hay Rhodamine B rất khó. Tuy nhiên, hạt dưa sử dụng phẩm màu Rhodamine B thường có màu đỏ sẫm sặc sỡ, nhìn như sơn, khi cho vào miệng không bị phai màu. Còn phẩm màu thực phẩm có màu sắc tự nhiên, hạt không đều màu và rất dễ phai khi tiếp xúc với nước. Do đó có thể thử trước khi mua bằng cách cho cả hạt vào nước xem có bị phai màu không. Phẩm màu tự nhiên khi cho vào nước sẽ phai màu ngay.

NGỌC HÀ thực hiện

====================================================================

Ý kiến bạn đọc

* Qua hàng loạt bài báo của Tuổi Trẻ về đề tài vệ sinh an toàn thực phẩm, tôi thấy rất thiết thực và giúp chúng ta có thể hạn chế tối đa những thực phẩm gây hại. Tôi nghĩ nhà nước nên ban hành luật rõ ràng để xử lý những đối tượng cố tình vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm. Cần có những hình phạt thật khắc khe và nghiêm minh với những người cố tình vi phạm.

NGUYỄN NGỌC MINH

* Nếu cơ quan chức năng kiểm nghiệm sớm và thường xuyên, đồng thời răn đe những cơ sở sản xuất để họ biết các cơ quan này luôn theo dõi để phát hiện ra những sản phẩm sai phạm thì có lẽ không có quá nhiều sản phẩm có chất nhuộm màu gây ung thư như vậy.

Nếu cơ quan chức năng vào cuộc sớm hơn thì nhiều cơ sở sản xuất hàng tết sẽ chủ động gởi mẫu lên để xét nghiệm chất gây độc, nhằm công bố minh bạch rằng sản phẩm của mình là an toàn cho người sử dụng.

giang3312734@...

* Các cơ quan chức năng cần phải vào cuộc một cách quyết liệt và thường xuyên để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. Ít nhất cũng mang lại cảm giác an toàn cho người sử dụng trước khi bàn về vấn đề chất lượng.

NGUYỄN MẬU TRƯỜNG

* Nhìn nhận từ thực tế thị trường kinh doanh tại Việt Nam hiện nay cho thấy ý thức của một bộ phận đã xuống cấp trầm trọng, vì lợi ích kinh tế mà họ sẵn sàng vi phạm pháp luật, làm những điều trái lương tâm nghề nghiệp, từng ngày từng giờ giết chết đồng loại vì những thực phẩm không đạt yêu cầu chất lượng. Phải chăng chế tài về vi phạm an toàn thực phẩm của nhà nước chưa đủ mạnh để răn đe.

NGUYỄN HƯNG

* Không chỉ riêng ớt bột, hạt dưa... mà tất cả các loại thực phẩm hoa quả, ngũ cốc, thịt cá ... đều cần được kiểm tra chất lượng trước khi bán ra thị trường cho người tiêu dùng.

Chúng ta đang trong thời kỳ hội nhập và phát triển vậy nên học hỏi các nước bạn về lĩnh vực này.

Thực phẩm là nhu cầu thiết yếu cho mỗi người, nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mỗi người dân, do vậy thiết nghĩ các ban ngành liên quan như Bộ Y tế, viện vệ sinh an toàn thực phẩm, quản lý thị trường ... cần sớm ban hành biện pháp kiểm tra, qui định chất lượng, thậm chí đã đến lúc cần không một luật mới về an toàn vệ sinh thực phẩm. Nên có phân công rõ ràng trách nhiệm của từng ban ngành, phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành để người dân Việt Nam dám mạnh dạn dùng hàng Việt Nam.

TRỊNH THỊ VÂN ANH

* Chúng tôi thấy tại sao các cơ quan ban ngành không vào cuộc sớm mà cho đến nay mới phát hiện? Đó cũng có phần là trách nhiệm của các ban ngành khi ký quyết định cho họ mang thương hiệu rồi làm bậy.

Hiện nay đang có cuộc vận động người Việt ưu tiên dùng hàng Việt Nam, nhưng thực tế hàng Việt kiểu như vậy đã tốt hay chưa, thiết nghĩ chúng ta cần xem xét lại. Tôi thấy còn có cà phê bột dùng mật phế xay cùng cà phê và nhiều chất khác chứ không riêng gì hạt dưa và các loại thực phẩm khác nữa.

Ai sẽ vào cuộc đây?

LUONG NGUYET LINH

* Tôi sống ở Đức và Sở y tế ở đây kiểm tra rất gắt gao nhiều nhà hàng. Tội không thấy khó chịu và cho là họ làm đúng.

Tôi mong các ngành chức năng kiểm tra chất lượng thực phẩm của nước mình cũng làm được như thế. Và những người làm về thực phẩm, nhà hàng đừng vì lợi ích cá nhân mà làm cả cộng đồng bị bệnh.

ANH HONG, ANNA

TTO

Phát hiện chất độc hại trong ớt bột

Đối với người miền Trung, nhất là người Huế, việc dùng ớt cay trong bữa ăn hàng ngày để tạo nên một khẩu vị riêng là thói quen của hầu hết mọi gia đình. Nhưng khi toàn bộ năm mẫu ớt bột lấy từ các chợ ở TP. Huế, qua xét nghiệm đều dương tính với chất Rhodamine B đã cho thấy những mối hiểm họa khôn lường...

Ớt bột được bày bán ở chợ Đông Ba, TP. Huế. Ảnh: Đông Hà

Rhodamine B độc hại

Thời gian gần đây, tại các thành phố lớn như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, tỉnh Bình Thuận... Chúng ta đã phát hiện chất Rhodamine B có trong hạt dưa. Vừa qua, Viện Kiểm nghiệm thuốc TW đã khẳng định về các mẫu chi tử (một vị thuốc Đông y) đang có mặt trên thị trường cũng có chứa chất Rhodamine B. Đến chiều ngày 13/1/2010, BS. Nguyễn Ngọc Diễn - Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thừa Thiên Huế khẳng định: “Năm mẫu ớt trên được lấy từ hai khu chợ lớn của Thừa Thiên Huế là chợ Đông Ba và chợ An Cựu (TP. Huế) đều có chứa chất Rhodamine B”.

Hạt dưa, rồi chi tử và đến ớt bột bán ở các chợ của TP. Huế có chất Rhodamine B đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo về những hiểm họa do loại chất độc hại này gây ra đối với người tiêu dùng.

Theo BS. Nguyễn Ngọc Diễn: do thói quen dùng ớt trong bữa ăn hàng ngày của người dân Huế rất lớn nên ở các chợ bày bán ớt bột với số lượng lớn. Các cơ sở sản xuất ớt bột sử dụng Rhodamine B thì ớt bột sẽ có màu đỏ tươi hơn so với những loại ớt bột bình thường khác. Nên khách hàng sẽ dễ bị bắt mắt và dễ mua hơn.

Trước đó, cuối tháng 12/2009, đoàn kiểm tra liên ngành của Sở Y tế Thừa Thiên Huế đã lấy 11 mẫu ớt bột có biểu hiện màu sắc tươi và sáng hơn mức bình thường tại hai chợ Đông Ba và An Cựu, gửi đến kiểm nghiệm tại Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm Thừa Thiên Huế.

Kết quả đã xác định 10 trên tổng số 11 mẫu có chất Rhodamine B. Tiếp tục lấy mẫu để gửi Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, đoàn kiểm tra chỉ lấy được năm mẫu và niêm phong các bao ớt, những lô khác đã bị bán hết.

Sản phẩm ớt bột được bày bán tại chợ An Cựu - TP. Huế.

Khách vẫn mua, tiểu thương biết, vẫn cứ... bán liều

Dạo một vòng trong khu vực bán hàng gia vị của chợ Đông Ba và chợ An Cựu, chúng tôi tận mắt chứng kiến những bao ớt bột to tướng được bày bán khắp nơi. Khách vẫn cứ đổ về các khu vực bán gia vị để mua ớt bột và các loại gia vị khác như bình thường.

Hỏi một khách hàng về sự việc ớt bột có chứa chất độc hại, chị Mai – một chủ quán bún thịt nướng, bún mắm nêm ở ngã ba Nguyễn Huệ - Nguyến Khuyến (hằng ngày vẫn rất đông khách) tỏ ra rất ngạc nhiên và cho hay: “Người bán hàng ăn như tui thì ít ai biết về sự việc này lắm. Thông tin thì có ai báo cho biết đâu. Mà bây giờ “có thật” như vậy thì cũng phải mua về mà bán thôi. Chứ rất nhiều khách của tui không có ớt thì người ta không muốn ăn mô”.

Mệ Nguyễn Thị Nh. (một tiểu thương bán hàng gia vị tại chợ An Cựu) cho biết: “Trong nghề mệ hiểu. Người buôn bán ớt bột lâu năm chỉ cần nhìn, rồi ngửi qua ớt bột là biết liền. Nếu màu của ớt bột đỏ tươi quá, hoặc có mùi chua, mốc và không cay mũi là biết ớt có trộn chất khác ngay. Ở đây, mệ chỉ bán với số lượng ít và khách quen nên mệ lúc nào cũng phải chọn ớt đảm bảo để giữ mối”.

Hỏi một số tiểu thương khác ở chợ Đông Ba về chi tiết “nhìn, ngửi ớt bột là biết ngay” này, chúng tôi cũng nhận được nhiều câu trả lời tương tự. Họ còn cho biết thêm, đó là do chẳng qua người mua ớt bột về để bán lại “ham lời” thôi. Còn khi liên hệ nhập hàng về bán, các chủ sản xuất vẫn cung cấp địa chỉ, số điện thoại để bảo đảm và liên lạc lấy hàng về sau. “Chứ ai bán mà không biết hàng mình” – một tiểu thương tên Thu cho biết.

BS. Nguyễn Ngọc Diễn - Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thừa Thiên Huế cho biết: “Hiện các ban ngành chức năng đang hoàn tất các thủ tục liên quan để tiến hành tiêu hủy số ớt đã phát hiện có chất Rhodamine B. Mấy ngày nay, lực lượng của Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thừa Thiên Huế đang mở rộng kiểm tra việc bán những loại ớt bột này ở các chợ khu vực lân cận và vùng nông thôn để xử lý kịp thời”.

Bài và ảnh: Trần Đông Hà-suckhoedoisong

Phát hiện ớt bột có hóa chất rhodamine B

Chiều 11-1, ông Nguyễn Ngọc Diễn, chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thừa Thiên - Huế, cho biết toàn bộ năm mẫu ớt bột lấy từ chợ Đông Ba và An Cựu (TP Huế) đều có chất rhodamine B.

Đây là kết quả kiểm nghiệm của Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia. Những sản phẩm ớt nói trên được Sở Y tế Thừa Thiên - Huế xác định có nguồn gốc từ hai cơ sở sản xuất tại Bình Định và Quảng Nam.

Trước đó, cuối tháng 12-2009, đoàn kiểm tra liên ngành của Sở Y tế Thừa Thiên - Huế đã lấy 11 mẫu ớt bột có biểu hiện màu sắc tươi và sáng hơn mức bình thường tại hai chợ Đông Ba và An Cựu, gửi đến kiểm nghiệm tại Trung tâm kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm Thừa Thiên - Huế.

Kết quả đã xác định 10 trong số 11 mẫu có chất rhodamine B. Tiếp tục lấy mẫu để gửi Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, đoàn kiểm tra chỉ lấy được năm mẫu và niêm phong các bao ớt, những lô khác đã bị bán hết.

Theo ông Diễn, rhodamine B là một loại phẩm màu phát quang chủ yếu được dùng trong một số kỹ thuật xét nghiệm y tế, không nằm trong danh mục được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ Y tế ban hành.

Chuyện xứ người cấm thuốc lá

Việt Nam bắt đầu cấm hút thuốc lá nơi công cộng từ 1-1-2010. Bên Pháp đã áp dụng sắc lệnh cấm hút thuốc tại nơi công cộng từ đầu tháng 2-2007, người phạm lỗi bị phạt giữa 68 và 135 euro.

Nguồn: Internet

Từ tháng 1-2009, bà bộ trưởng y tế Roselyne Bachelot đã đề cập việc in trên bao thuốc hình ảnh gây sốc như phổi bị tàn hại vì thuốc lá, răng sâu đen đúa do chất nicôtin... để cảnh tỉnh những kẻ thích hít hà. Một nghị định cũng sắp ra đời nhằm xác định kích thước và vị trí hình ảnh trên gói thuốc để khách hàng khó nhìn thấy khi thuốc bày trên quầy. Canada, Thái Lan, Bỉ, Anh… đã áp dụng, Tây Ban Nha đang nghiên cứu.

Dân Pháp thì vẫn còn thích phì phèo. Các nhà bán thuốc lá không muốn hình ảnh to, vì chẳng hay ho gì thấy kệ thuốc lá giống phòng thờ người chết. Nhưng kích thước hình ảnh thế nào cũng không bằng kích thước sự tàn hại do thuốc lá gây ra.

Hội “Quyền của người không hút thuốc” cũng đề nghị cấm cà phê sân thượng có sưởi do sự gia tăng đáng ngại của các quán này - từ 30.000 quán năm 2007 vọt lên 45.000 quán năm 2009. Lý do là các quán cà phê này thường rất ồn ào, ô nhiễm! Hội đã đệ đơn kiện chục quán không tôn trọng lệnh cấm hút, và nhiều quán bar khác vẫn bán vô tư các loại thuốc thơm, hoàn toàn mâu thuẫn với sắc lệnh. Che bạt và có sưởi rất quyến rũ dân hít khói, cà phê sân thượng trở thành nơi rộn ràng, doanh thu hấp dẫn.

Sắc lệnh Bertrand ngày 15-11-2006 cho phép hút thuốc ở quán cà phê loại này, với điều kiện quán phải có phần mở thông thoáng, trên mái hoặc mặt chính. Nhưng dĩ nhiên ít quán nào theo sát quy định này.

Bên Pháp, mỗi người tiêu tốn khoảng 140 euro/tháng cho thuốc lá. Vừa qua giá thuốc đã tăng 6%. Tin này được Tổng thống Sarkozy loan báo cùng lúc với Chương trình ung thư 2 cho thêm... ấn tượng.

Ngày nay, trên thế giới 30% phụ nữ, 40% nam giới hút thuốc, mỗi năm 4 triệu người chết trên khắp thế giới vì thuốc lá. Một điếu thuốc cướp đời ta 7 phút. Vậy mà vẫn có những người thích đời mình bị cướp như vậy, thật lạ!

XUÂN SƯƠNG (Paris, 12-2009) _ TTO

Chế biến hành phi bằng dầu cháy đen

Dầu để phi hành có màu đen quánh, sản xuất không có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm, trưa nay, 5 hộ chế biến hành phi tại huyện Củ Chi đã bị Thanh tra Sở Y tế TP HCM buộc ngưng hoạt động.
Còn một km nữa mới đến khu chuyên sản xuất hành phi ở tổ 5, ấp Giữa, xã Tân Phú Trung, mùi dầu phi hành đã tỏa lên nồng nặc. Mùi vị này càng đậm đặc hơn tại lò chế biến, bởi ngoài mùi dầu cũ còn có cả mùi hành tỏi bám lâu ngày trên các dụng cụ chế biến không được rửa.

Ghi nhận của Thanh tra Sở Y tế TP HCM cho thấy, tất cả hộ sản xuất hành phi ở khu vực này đều không đạt chuẩn vệ sinh.

Chảo dầu đen quánh dùng để rán hành. Ảnh: Thiên Chương.

Tại khu vực chế biến của các hộ sản xuất hành phi, nhiều máy cắt hành cáu bẩn. Hành được sấy khô bằng các máy giặt cũ không che đậy, đặt luôn ngoài trời. Nhiều mẻ hành đã chế biến chờ được xuất bán đặt dưới nền đất.

Ngoài khâu chế biến kém vệ sinh, các hộ kinh doanh đều dùng dầu đã qua sử dụng để phi hành. Đặc biệt, các chảo dầu được tái sử dụng nhiều lần ngả màu đen quánh, bốc mùi hôi nồng nặc cả vùng.

Chủ các hộ sản xuất thừa nhận, họ mua dầu từ những người bán dầu dạo. Nguồn nguyên liệu này vốn được xuất bán từ các công ty sản xuất mì gói hoặc các loại thực phẩm vốn cần đến việc chiên sấy bằng dầu.

Giải thích lý do dùng dầu đã qua sử dụng, một chủ hộ cho hay: "Dầu loại này chỉ có giá 8.000-10.000 đồng một kg, trong khi dầu sạch rẻ nhất cũng đã 20.000 đồng một kg".

Cũng theo chủ các hộ sản xuất, do nghĩ đây là nghề thủ công gia truyền nên họ không đăng ký sản xuất, cũng không kiểm nghiệm vệ sinh để đăng ký đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm. Nhân công tham gia chế biến vì thế cũng không có giấy khám sức khỏe, không am tường kiến thức vệ sinh.

Trước những sai phạm trên, Thanh tra Sở Y tế TP HCM đã yêu cầu các hộ sản xuất phải ngưng hoạt động để chấn chỉnh quy trình hoạt động theo đúng quy định. Hơn 20 mẫu hành thành phẩm bị lấy mẫu mang đi xét nghiệm, đồng thời 135 kg dầu đen bị tịch thu để tiêu hủy.

Theo chính quyền địa phương, trước đó, các cơ sở này đã được kiểm tra nhắc nhở nhưng chủ yếu là xử lý việc gây ô nhiễm môi trường.

Hiện xã Tân Phú Trung có đến hàng trăm hộ sản xuất chế biến hành tỏi lớn nhỏ. Tuy nhiên chỉ có một cơ sở có giấy phép kinh doanh. Bà Sáu, một người có hơn 20 năm sống bằng nghề rán hành cho biết, giá hành phi thành phẩm dao động từ 20.000 đến 60.000 đồng một kg. Giá cả hoàn toàn tùy thuộc vào nguyên liệu chế biến trong đó có dầu rán.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, dầu rán nhiều lần sẽ sinh ra các hợp chất peroxide, vốn là các gốc tự do dễ tác động lên tế bào gây đột biến tế bào. Đây chính là một trong những nguyên nhân gây ung thư.

VNE

Chì trong trái cây khô ngoại nhập: Độc cỡ nào?

Dư luận trong nước đang xôn xao về việc có hay không nguy cơ trái cây sấy khô nhập từ nước ngoài vào nước ta bị nhiễm chì - một kim loại nặng có độc tính cao? Theo yêu cầu của bạn đọc, TTCT xin giới thiệu bài viết dưới dây nhằm cung cấp thêm thông tin và giải đáp những thắc mắc liên quan đến sức khỏe và chì trong trái cây khô.

Loại trái cây khô bị nhiễm chì - Ảnh: www.dshs.state.tx.us

Sự lo lắng của người dân hoàn toàn có căn cứ, nhất là khi Cơ quan Quản lý dược và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) và sau đó là Malaysia cảnh báo: không nên sử dụng trái cây khô nhập khẩu của 15 nhà sản xuất và phân phối (trong đó có nhiều sản phẩm xuất xứ từ Trung Quốc, được bán ra tại Mỹ dưới dạng xí muội, mứt) vì hàm lượng chì trong các sản phẩm đó cao vượt xa giới hạn cho phép.

Bao nhiêu là độc?

Chì trong trái cây khô có hàm lượng bao nhiêu được xem là độc? Theo quyết định 46 của Bộ Y tế (ban hành ngày 19-12-2007) về quy định giới hạn tối đa ô nhiễm sinh học và hóa học trong thực phẩm, hàm lượng chì trong trái cây là 0,1mg/kg, với loại quả nhỏ (như nho) là 0,2mg/kg, nhưng giới hạn này áp dụng cho trái cây tươi. Do lượng nước mất đi khá nhiều trong trái cây khô, nên so với giới hạn đó thì hàm lượng chì trong 1kg trái cây khô chắc chắn sẽ cao hơn đáng kể.

Dựa trên các tính toán về hàm lượng chì con người có thể hấp thu mà không gây ra các ảnh hưởng có hại, FDA có quy định về hàm lượng chì trong các loại thực phẩm khô được dùng cho người lớn và trẻ em là 0,5 µg chì/g, tức là 0,5mg chì/kg.

Chì từ đâu ra?

Việc xác định nguồn gốc trái cây nhiễm chì cũng rất quan trọng, vì điều này có thể giúp đưa ra những khuyến cáo thích hợp và phòng ngừa việc nhiễm bẩn trong tương lai, thậm chí có thể làm mở rộng diện điều tra. Có hai nguồn có thể gây nhiễm chì:

- Trong quy trình trồng trọt: do trong quá trình sản xuất trước thu hoạch, nguồn nước tưới cây, đất canh tác... bị nhiễm độc chì hoặc dùng các loại phân bón có hàm lượng chì cao làm sản phẩm bị nhiễm độc. Thậm chí nếu nguồn nước rửa trái cây trước khi đưa vào lò sấy bị nhiễm chì và hệ quả là sản phẩm cũng sẽ bị nhiễm theo.

- Trong quy trình sản xuất, chế biến: chì bị nhiễm do nhà sản xuất sử dụng các thiết bị, dụng cụ bằng kim loại có chứa chì hoặc các mối nối, mối hàn có chì. Bởi các loại trái cây dùng làm xí muội, chế biến thành trái cây khô thường có vị mặn của muối lẫn chua của axit. Đây là những chất có tính ăn mòn cao, đặc biệt khi có nhiệt độ cao do quá trình sấy. Chính lượng muối và axit đó trong quá trình chế biến có thể làm ăn mòn kim loại, khiến chì nhiễm vào thực phẩm.

Việc sử dụng than đá làm nhiên liệu để sấy cũng có thể là một nguồn gây nhiễm chì, vì trong than đá có chứa nhiều kim loại khác nhau, nếu quá trình cháy không hoàn toàn thì muội than (bồ hóng) có thể chứa chì và bám vào trái cây được sấy.

Ăn, uống gì để giảm hấp thụ chì?

Sử dụng thực phẩm nhiễm chì vượt quá hàm lượng cho phép, người tiêu dùng có nguy cơ bị ngộ độc chì, nhất là với trẻ em. Nếu ở người lớn lượng chì vào cơ thể được tích tụ trong xương thì ở trẻ em, ngoài xương chì còn tích tụ ở máu, não, thận.

Biểu hiện ngộ độc chì ở trẻ em có thể bắt đầu từ rối loạn tiêu hóa, nôn, tiêu chảy. Nếu hàm lượng chì tích tụ ở máu cao sẽ gây giảm hồng cầu khiến trẻ xanh xao, mệt mỏi. Nếu chì tích tụ ở thận sẽ gây tiểu đạm, tiểu máu và gây suy thận. Nếu tích tụ ở não, chì có thể gây phù não và phá hủy tế bào não khiến trẻ có biểu hiện kích thích, chậm nhận thức, bại não, liệt, co giật, có thể dẫn đến hôn mê và tử vong.

Trong trường hợp thường xuyên tiếp xúc với chì, hàm lượng chì trong cơ thể sẽ được tích tụ (tích lũy sinh học) ngày một nhiều gây ngộ độc mãn tính. Người nhiễm có thể bị đau tê ở đầu ngón tay, chân, mỏi bắp thịt, nhức đầu, đau bụng (bệnh đau bụng chì), tăng huyết áp, giảm trí nhớ... Việc uống bổ sung hoặc sử dụng thực phẩm giàu canxi hay sắt có thể làm giảm sự hấp thu chì. Ngoài ra, các thực phẩm như trứng, sữa cũng giúp quá trình đào thải chì ra khỏi cơ thể tốt hơn.

Hiện nay, các cơ quan chức năng tại Việt Nam cũng đã bắt đầu vào cuộc. Trong thời gian này, tốt nhất người tiêu dùng “mê” ăn trái cây khô thì chịu khó... nhịn, kiên nhẫn chờ đợi và cảnh giác hơn với các loại trái cây khô này.

NGUYỄN VĂN TRUNG - TTO

Quả khô ngoại nhiễm chì!

Cảnh báo từ cơ quan kiểm soát thực phẩm Hoa Kỳ và Malaysia: Các loại quả sấy khô, xí muội, mứt... xuất xứ từ nước ngoài có nhiễm độc chì! Nước tinh khiết có vi trùng gây bệnh mủ xanh!

Vô số quả cây sấy khô, xí muội... nội lẫn ngoại được bày bán tại chợ Bình Tây, quận 6- TPHCM - Ảnh: Nguyễn Thạnh

"Thấy mà ớn lạnh! Nước uống tinh khiết kiểu gì xét nghiệm ra toàn thấy vi trùng gây bệnh mủ xanh. Càng nguy hiểm hơn khi số lượng lớn sản phẩm này lại cung cấp cho các trường mầm non, tiểu học trên địa bàn quận 5".

Bác sĩ Nguyễn Thị Huỳnh Mai, Trưởng đoàn Thanh tra Sở Y tế TP, đã không giấu được bức xúc khi công bố với báo giới về mẫu kiểm nghiệm nước uống đóng chai hiệu SuVi (loại 21 lít, NSX 28-9-2009 và hạn sử dụng 1 năm) của Công ty TNHH SX TM Nước uống tinh khiết Suối Việt (xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh) vào chiều 12-10.

Bác sĩ Mai cho biết theo quy định, trong sản phẩm nước đóng bình, đóng chai không cho phép bất kỳ sự hiện diện của loại vi sinh vật nào. Trong khi đó, ở mẫu sản phẩm của công ty này đã có loại vi trùng mủ xanh với mức độ gấp vài chục lần. Điều đáng nói, đây là lần thứ hai công ty này bị cơ quan quản lý “sờ” tới nhưng tình hình không được cải thiện.

Trước vi phạm này, Thanh tra Sở Y tế TP đã tạm đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh, buộc tiêu hủy sản phẩm, thu hồi toàn bộ lô hàng không đạt chất lượng của Công ty TNHH SXTM Nước uống tinh khiết Suối Việt.

Trong ngày, Thanh tra Sở Y tế TP cũng tạm đình chỉ hoạt động sản xuất của gần chục cơ sở sản xuất nước đóng chai, đóng bình khác như:

Công ty TNHH SX DV An Bình (quận 12) với nước uống đóng chai hiệu ABCO (loại 20 lít, NSX 17-9-2009, HSD 17-9-2010); hộ kinh doanh Tỉnh Hào (quận Bình Tân) với nước uống đóng chai hiệu TIHACO (loại 20 lít, NSX 20-9-2009, HSD 1 năm); hộ kinh doanh Gò Sao (quận 12) với nước uống đóng bình hiệu GOSAO (loại 20 lít, NSX 12-9-2009, HSD 1 năm); DNTN SXTMDV Lạc Hồng (huyện Củ Chi) với nước uống đóng bình hiệu SaVina (loại 21 lít, NSX 27-9-2009, HSD 1 năm); Công ty TNHH Anh Tài (quận Bình Thạnh) với nước uống đóng chai NTK (loại 21 lít, NSX 23-9-2009, HSD 23-9-2010); Công ty TNHH SXTMDV Nam Đức (quận 9) với nước uống đóng bình hiệu Apollo (loại 21 lít, NSX 29-9-2009, HSD 29-9-2010).

Trong khi tình trạng nước uống nhiễm khuẩn chưa được cải thiện thì mới đây người dân lại giật mình với thông tin cảnh báo từ cơ quan kiểm soát thực phẩm Hoa Kỳ và Malaysia: Các loại quả sấy khô, xí muội, mứt... xuất xứ từ nước ngoài có nhiễm độc chì.

Ghi nhận của chúng tôi tại một số chợ như Bến Thành (quận 1), An Đông, Kim Biên (quận 5), Bình Tây (quận 6) cho thấy đang buôn bán rất nhiều loại sản phẩm này. Một chủ sạp tại chợ Bình Tây cho biết các loại sản phẩm này chủ yếu lấy mối từ ngoài Bắc. “Ai mà quan tâm kỹ thế, hễ chua chua, ngọt ngọt thì mua” - bà chủ sạp nói khi chúng tôi hỏi nguồn gốc.

Ở góc độ chuyên môn, bác sĩ Phạm Xuân Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, cho biết việc sử dụng lâu dài thực phẩm nhiễm chì hoặc có hàm lượng chì cao sẽ gây ngộ độc, bệnh lý mãn tính về thận, máu, phổi..., thậm chí có thể tử vong. Bộ Y tế đã quy định trong thực phẩm, hàm lượng chì được cho phép là 2 mg/kg, vượt quá ngưỡng này là không bảo đảm cho sức khỏe và bị cấm sử dụng.

Theo nghiên cứu của Trung tâm Sức khỏe và Môi trường lao động TPHCM, tỉ lệ mắc bệnh về não do nhiễm độc chì ở trẻ em là 50%, tỉ lệ di chứng thần kinh là 30%.

Theo NGUYỄN THẠNH - Người Lao Động

Để thức ăn đường phố yên lòng thực khách

Khái niệm thức ăn đường phố được hiểu là những thực phẩm đã chế biến hoặc có thể ăn ngay được bán trên đường phố và những nơi công cộng.

Thức ăn đường phố được nhiều học sinh, sinh viên chọn mua vì tiện lợi, giá rẻ - Ảnh: M.Đức

Từ khái niệm trên có thể hiểu thức ăn đường phố là những cửa hàng bán thực phẩm cố định hoặc hàng rong tại các thành phố, thị trấn, các lễ hội…

Việc phát triển loại hình dịch vụ thức ăn đường phố là nhu cầu tất yếu của cuộc sống vì các lợi ích mang lại từ loại hình dịch vụ này như: thuận lợi, rẻ tiền, giải quyết công ăn việc làm… đặc biệt đối với các nước đang trong quá trình công nghiệp hóa. Đôi khi thức ăn đường phố còn là nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của mỗi vùng miền, mỗi quốc gia.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mà thức ăn đường phố mang lại cũng đồng nghĩa với nhiều nguy cơ không bảo đảm sức khỏe cho người sử dụng thực phẩm. Đã có nhiều bài báo, phóng sự, ảnh… phản ánh về tình trạng mất vệ sinh từ một số cửa hàng, gánh hàng không bảo đảm vệ sinh như: nguồn nguyên liệu để chế biến, môi trường chế biến, vệ sinh người bán hàng và đặc biệt là nguồn nước và điều kiện vệ sinh dụng cụ phục vụ kinh doanh thức ăn đường phố như nồi, niêu, bát, đũa…

Việc không có đủ nguồn nước sạch để vệ sinh dụng cụ phục vụ kinh doanh thức ăn đường phố dẫn đến tình trạng một chậu nước rửa hàng chục thậm chí hàng trăm bát, đũa, thìa…Từ đó, thức ăn thừa, vi khuẩn gây bệnh không được rửa sạch còn bám trên dụng cụ chính là nguồn lây bệnh cho các khách hàng tiếp theo, nhất là các bệnh về đường tiêu hóa. Nước rửa bát, đũa, thìa, đĩa sau đó lại đổ luôn ra đường… cứ như vậy nơi bán hàng lại càng ô nhiễm.

Bánh mì bì, phá lấu bán bên lề đường, một món điểm tâm khá phổ biến

Trên thực tế đã có nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm nhưng tình trạng vi phạm vẫn khó tránh khỏi do điều kiện kinh doanh chật hẹp, nguồn nước sạch không đủ, lực lượng thanh tra, kiểm tra không thể liên tục đi thanh tra, kiểm tra để xử lý vi phạm.

Người viết bài này đã được tham quan, học hỏi kinh nghiệm quản lý thức ăn đường phố ở một số nước trong khu vực, so sánh với điều kiện thực tế của Việt Nam thấy cũng có nhiều điểm đáng để học tập và áp dụng.

Đặc biệt tại Trung Quốc, các loại hình kinh doanh dịch vụ thức ăn đường phố cũng phong phú, đa dạng như ở ta. Cách đây 15 năm, tình trạng không bảo đảm đủ nước sạch vệ sinh dụng cụ, nước sau khi rửa bát đũa cũng vung vãi ra đường…

Tuy nhiên, những năm gần đây tình trạng này cơ bản được giải quyết bằng cách thành lập các trung tâm xử lý dụng cụ, bát đũa phục vụ kinh doanh thức ăn đường phố - các cửa hàng kinh doanh thức ăn đường phố không được tự rửa dụng cụ bát đũa sau khi sử dụng mà các trung tâm xử lý hằng ngày có xe chuyên dụng, các buổi sáng sớm cung cấp đều đặn số lượng chủng loại bát đũa đã được vệ sinh sạch sẽ theo yêu cầu của các cửa hàng.

Còn trong ngày nếu có nhu cầu sử dụng thêm chỉ cần gọi điện đến trung tâm sẽ có người cung cấp ngay. Mỗi loại bát, đũa, thìa, đĩa… sau khi làm vệ sinh ở trung tâm đều được dán tem kiểm định.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc người tiêu dùng có thể tự kiểm tra - nếu thấy cơ sở kinh doanh nào không sử dụng bát, đũa, thìa, đĩa… chuyên dụng sẽ phát hiện ngay.

Riêng đối với các trung tâm kinh doanh ăn uống lớn, các siêu thị… có thể có bộ phận xử lý dụng cụ để phục vụ riêng (bộ phận này do siêu thị thành lập và phải có xác nhận đủ điều kiện xử lý dụng cụ do ngành y tế xác nhận). Tất nhiên các cửa hàng đều phải trả một khoản phí phục vụ việc vệ sinh dụng cụ, bát đũa. Việc làm này có một số lợi ích như sau:

Đối với các cơ sở kinh doanh: không phải bố trí nhân công làm vệ sinh dụng cụ; không phải bỏ vốn đầu tư dụng cụ; không phải bố trí riêng một khu để làm vệ sinh dụng cụ và bảo đảm tốt hơn vệ sinh môi trường nơi kinh doanh (vì nơi kinh doanh đã rất chật hẹp).

Đối với cộng đồng: được bảo vệ sức khỏe tốt hơn, hạn chế được các bệnh lây lan qua thực phẩm, đặc biệt là bệnh dịch đường tiêu hóa.

Tuy nhiên, nếu áp dụng vào hoàn cảnh thực tế ở nước ta, việc đầu tiên là phải đẩy mạnh hoạt động truyền thông để cộng đồng thấy rõ lợi ích của mô hình này. Các nhà chuyên môn, chính quyền các cấp cần thống nhất trong chỉ đạo, điều hành, trước mắt có thể áp dụng thí điểm tại các xã phường, nơi chúng ta đang triển khai mô hình điểm về thức ăn đường phố.

Và đặc biệt các doanh nghiệp có ý định đầu tư để cung cấp dịch vụ cũng cần cân nhắc về giá cả của dịch vụ, làm sao để chi phí giảm giữa dịch vụ mới này và việc tự vệ sinh dụng cụ của các cơ sở trước đây không quá chênh lệch.

NGUYỄN THANH PHONG
Phó cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế